قلیون فشار را بالا میبرد یا پایین؟ بررسی علمی + تجربه
خیلی از افراد براساس این باور غلط هنوز هم فکر میکنند که قلیون نسبت به سیگار ضرر کمتری دارد، اما کالا در اشتباه هستند. سوال رایجی هم که بین عام مردم پرسیده میشود، این است که آیا قلیون فشار ر ا بالا میبرد یا پایین؟ آیا ممکنه گاهی باعث افت فشار شود؟ در این مقاله قصد داریم با استناد به مقالههای علمی فارسی و انگلیسی به این سوال پاسخ دهیم که نتیجه آن فهمیدن معایب و اثرات کوتاه مدت و بلند مدت قلیون روی فشار خون است.قلیون فشار را بالا میبرد یا پایین؟ بررسی علمی + تجربه
تاثیر قلیون بر سیستم قلبی عروقی و گردش خون
برای درک بهتر این که قلیون چطور میتواند روی فشار خون تاثیر بگذارد، ابتدا باید فهمید که در ترکیبات دود قلیان چه عواملی وجود دارد که روی سیستم عروقی تاثیر میگذارند:
دود قلیون شامل نیکوتین، مونوکسید کربن، فلزات سنگین، ترکیبات آروماتیک پلیسیکل و سایر ترکیبات سمی است.
نیکوتین باعث تحریک دستگاه سمپاتیک (قسمتی که پاسخ جنگ یا گریز را کنترل میکند) میشود. این تحریک به آزاد شدن آدرنالین (اپینفرین) منجر میشود که باعث تنگ شدن عروق، افزایش ضربان قلب و در نتیجه افزایش فشار خون میشود.
مونوکسید کربن (CO) با اتصال به هموگلوبین، ظرفیت حمل اکسیژن خون را کاهش میدهد. وقتی بافتها کمبود اکسیژن پیدا کنند، بدن مجبور است خون بیشتری پمپاژ کند که فشار داخل عروق را بالا میبرد.
همچنین استفاده مداوم از دود قلیون باعث التهاب عروقی، آسیب به پوشش داخلی رگها (اندوتلیوم)، سخت شدن (افزایش الاستیسیته) عروق و تشکیل پلاکهای آترواسکلروتیک میشود. این تغییرات باعث میشوند مقاومت عروق در برابر جریان خون بیشتر شود و فشار خون بهطور مداوم بالا بماند.
پس در یک نگاه کلی، ترکیبات دود قلیون در کوتاهمدت موجب افزایش فشار خون و ضربان قلب میشوند؛ و در بلندمدت میتوانند باعث تغییرات ساختاری در رگها و زمینهساز فشار خون مزمن شوند.
نکته: اگر این موارد را رعایت کنید و از الو قلیون، سفارش آنلاین قلیون داشته باشید؛ میتواند احتمال بالارفتن فشار را کم کند.
شواهد علمی: آیا قلیون فشار را بالا میبرد؟
مطالعات کوتاهمدت (Acute)
مطالعات متعددی نشان دادهاند که یک جلسه مصرف قلیون (مثلاً ۱۵ تا ۳۰ دقیقه) باعث افزایش معنیدار فشار خون سیستولیک و دیاستولیک، و همچنین افزایش ضربان قلب میشود؛ در ادامه توجه شما را به مقالاتی که در باره قلیون فشار را بالا میبرد یا پایین جلب میکنیم:
- مطالعهای نشان داد که بعد از ۱۵ دقیقه قلیون، فشار خون سیستولیک و دیاستولیک و ضربان قلب بهطور معنیدار افزایش یافتند.
- در مطالعه «Measuring the acute cardiovascular effects of shisha smoking»، متوسط فشار خون در شرکتکنندگان از ≈129/81 به حدود 144/90 میلیمتر جیوه رسید. یعنی حدوداً ۱۵/۹ افزایش.
- مطالعهای دیگر نشان داد که بعد از قلیون، سختی عروق (arterial stiffness) نیز افزایش پیدا میکند، که یکی از شاخصهای خطر برای بیماریهای قلبی است.
- طبق گزارش UCLA، یک جلسه قلیون باعث افزایش ضربان قلب تا ۱۶ ضربه در دقیقه و افزایش فشار خون شده است.
- مقاله در Medical News Today هم تأیید میکند که تنها با ۳۰ دقیقه قلیون، فشار خون و ضربان قلب افزایش مییابند.
- همچنین، برخی مطالعات نشان دادهاند که اثر افزایش فشار ممکن است ۴ تا ۵ ساعت پس از مصرف ادامه داشته باشد.
پس شواهد قوی وجود دارد که قلیون در کوتاهمدت فشار را بالا میبرد.
مطالعات بلندمدت / مقطعی
در مورد تأثیر مصرف مزمن قلیون بر فشار خون مزمن، شواهد کمتری وجود دارد و نتایج تحقیقات گاهی متناقضاند:
- در یک مرور سیستماتیک درباره تأثیر قلیون بر سلامت عمومی آمده است که مصرف قلیون با افزایش فشار خون مزمن مرتبط است و تأثیرات قلبی عروقی آن با سیگار قابل مقایسه است
- گفته شده که افراد مصرفکننده قلیون معمولاً فشار خون بالاتری دارند نسبت به افراد غیرمصرفکننده. اما تجمیع نتایج نشان میدهد که ارتباط همیشه صریح و قوی نیست به دلیل تفاوت در طراحی مطالعات.
- مقاله «Water Pipe (Hookah) Smoking and Cardiovascular Disease Risk» که از مجله AHA منتشر شده، اشاره به تأثیر منفی قلیون بر تنظیم فشار خون، حساسیت بارورفلکس و عملکرد سیستم قلبی عروقی دارد.
- همچنین مطالعهای درباره تغییرات همودینامیکی ناشی از قلیون نشان داد که بعد از مصرف قلیون، فشار خون و ضربان قلب افزایش پیدا کردهاند.
- با این حال، برخی تحقیقات نشان میدهند که در جمعیتهای خاص یا در مطالعاتی که عوامل مزاحم کنترل نشده باشند، ارتباط قوی معنیداری بین مصرف مزمن قلیون و فشار خون مزمن یافت نشده است.
آیا قلیون ممکن است فشار را پایین بیاورد؟ (یا افت فشار موقت رخ دهد)
با وجود اینکه شواهد قوی بر افزایش فشار هستند، ولی در برخی مواقع، کاربران ممکن است تجربه کنند که پس از قلیون احساس سرگیجه، ضعف یا حتی افت فشار بکنند. چرا؟
- کاهش اکسیژنرسانی به مغز و اندامها
وقتی مقدار مونوکسید کربن در خون زیاد میشود، هموگلوبین به جای اکسیژن، CO را حمل میکند، که باعث میشود بافتها کمبود اکسیژن بگیرند. این وضعیت میتواند منجر به سرگیجه، ضعف و افت فشار گذرا شود. - واکنش عصبی یا فشار ناگهانی بر نوسان فشار
در برخی افراد ممکن است پاسخ ناگهانی عروقی باعث کاهش موقت فشار شود (مثلاً در اثر انبساط عروق پس از گذر از مرحله تنگ شدن). این پدیده کمتر مورد مطالعه قرار گرفته و اغلب در کاربران حساس یا بیمار دیده میشود. - کمآبی و وضعیت جسمانی فرد
اگر فرد قبل از قلیون کمآب بوده و یا در محیط بد تهویه باشد، این عوامل به افت فشار کمک میکنند. تجربههای گزارششده از کاربران هم اشاره به سرگیجه، حالت تهوع یا بیحالی کردهاند. در نتیجه، افت فشار به صورت گذرا ممکن است در یک عده از افراد رخ دهد، اما این موضوع جایگزین اثر غالب افزایش فشار نمیشود.
نکته: حتما قبل از سفارش آنلاین الو قلیون شمال تهران این موارد را رعایت کنید تا فشارتان پایین نیاید.
مقایسه تأثیر قلیون و سیگار بر فشار خون
- سیگار و قلیون هر دو نیکوتین دارند و بر فشار خون تأثیر میگذارند.
- برخی مطالعات نشان دادهاند که تأثیر قلیون بر سختی عروق و فشار خون میتواند درجهای برابر با سیگار باشد.
- در مطالعهای که در UCLA انجام شده، اثرات یک جلسه قلیون بر فشار خون مشابه تأثیر سیگار گزارش شده است.
- با این حال، چون در قلیون اغلب حجم دود بیشتر، جریان عمیقتر و زمان مصرف طولانیتر است، اثرات منفی ممکن است در برخی شرایط حتی بیشتر باشد.
علائم هشداردهنده پس از قلیون (مربوط به فشار خون و قلب)
اگر بعد از کشیدن قلیون یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه کردید، باید جدی بگیرید:
- تپش قلب شدید
- سرگیجه یا احساس ضعف
- سردرد
- تاری دید
- حالت تهوع یا سرگیجه پس از برخاستن
- خستگی ناگهانی
چنین علائمی ممکن است نشاندهنده نوسان زیاد فشار یا واکنش نامناسب قلبی باشن، مخصوصاً اگر فرد قبلاً سابقه فشار خون داشته باشید.
جمعبندی: قلیون فشار را بالا میبرد یا پایین؟
با توجه به شواهد علمی:
- در کوتاهمدت: تقریباً قطعاً قلیون فشار خون را افزایش میدهد (افزایش سیستولیک، دیاستولیک و ضربان قلب)
- در بلندمدت: احتمال اینکه مصرف مزمن قلیون باعث فشار خون بالا شود بسیار زیاد است، اگرچه شواهد کامل و قطعی هنوز کافی نیستند
- افت فشار گذرا ممکن است در موارد خاص رخ دهد، ولی این پدیده جایگزین تأثیر غالب افزایش فشار نیست
بنابراین پاسخ خلاصه: قلیون فشار را بالا میبرد و اگر مصرف مداوم باشه یا فرد حساس باشد، میتواند زمینه فشار مزمن را فراهم کند.
سوالات متداول
۱. آیا قلیون باعث بالا رفتن فشار خون میشه؟
بله، نیکوتین موجود در قلیون باعث انقباض رگها و افزایش موقت فشار خون میشه. اگه مداوم مصرف کنی، میتونه به فشار خون بالا منجر بشه.
۲. بعضیا میگن قلیون باعث آرامش میشه، پس چطور فشار رو بالا میبره؟
اون حس آرامش به خاطر آزاد شدن دوپامینه، ولی بدن از داخل تحت فشاره چون قلب سریعتر کار میکنه و رگها تنگ میشن.
۳. اگه فقط آخر هفته قلیون بکشم، ضرر داره؟
به نظر من ضرر کمتر میشه، ولی صفر نه! نیکوتین حتی در مصرف کم هم اثرش رو روی فشار خون میذاره.
۴. بعد از قلیون احساس سرگیجه یا تپش قلب دارم، طبیعیه؟
نه کاملاً. این نشونهی افت اکسیژن و افزایش منوکسید کربنه. اگه تکرار شد، بهتره دکتر بری.
۵. آیا قلیون بدون نیکوتین یا تنباکوی گیاهی فشار رو زیاد نمیکنه؟
نسبتاً کمتره، ولی چون دود و زغال همچنان وجود دارن، اثر منفی روی رگها باقی میمونه.
